Parafia Poczesna | Polska w XVII wieku
16141
page,page-id-16141,page-template-default,ajax_fade,page_not_loaded,,side_area_uncovered_from_content,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-10.0,wpb-js-composer js-comp-ver-4.12,vc_responsive

Polska w XVII wieku

Powstanie, erygowanie Parafii Poczesna przypadło w latach jeszcze wielkiej świetności  Rzeczpospolitej obojga narodów. Na tronie polskim zasiadał wtedy Zygmunt III  Waza otwierający krótką dynastię  Wazów. Polska jeszcze dwieście lat będzie państwem wolnym. Czas ten przyniósł nam wielkie  dni polskiego oręża, dumy narodowej. Wydarzenia historyczne, które były natchnieniem do napisania „Trylogii” przez Henryka Sienkiewicza zaczynały dopiero swój bieg.

Zwycięstwo króla Jana III  Sobieskiego w 1683 roku nad Turkami pod Wiedniem, przełomowe w Europie zapewne miało swój komentarz czy tylko małe wspomnienie  w murach  100-letniego już wtedy kościoła w Poczesnej.

Czas utraty niepodległości,  później nadziei  związanej z Napoleonem miał żywe odbicie w dziejach naszej parafii. Pierwsza szkoła elementarna przyparafialna zaczynała swoje istnienie w 1792 roku, aby po roku działalności wraz z utratą niepodległości tych ziem ( drugi rozbiór Polski) przerwać nauczanie.

Utworzenie Księstwa Warszawskiego, które swoim terytorium obejmowało Poczesnę ma także radosny element w naszej parafii. Szkoła elementarna przyparafialna  mogła wznowić swoje nauczanie, które trwało do 1830 roku.

Przedstawione  wybrane elementy historyczne dają wyobrażenie jak niezmiernie dawno i w bardzo ważnych wydarzeniach parafia, a zarazem my uczestniczymy, jako cząstka dziedzictwa Kościoła, narodu.

Król Jan III Sobieski Pod Wiedniem Fragment obrazu nieznanego malarza

 

Poczesna tamtego okresu i lata późniejsze

 W  czasie  tworzenia  parafii  Poczesna  była  wsią  królewską, osadniczą. Powstała w XVI wieku i należała do Starostwa Olsztyńskiego Ziemi  Krakowskiej. Lustracja królewska z 1569 roku wzmiankuje, że „ są bory, lasy do starostwa olsztyńskiego należące niemałe, w których są kuźnice jak Sarnowa, Łojkowska, Poczesna „.Być może to najstarszy zapis mówiący o istnieniu Poczesnej. W tym okresie Poczesna   miała    znaczenie  przede  wszystkim   jako   centrum  wydobycia i przetwarzania rudy żelaza. To w głównej mierze dla wygody i potrzeb kuźników wybudowano w Poczesnej kaplicę, która dała podwaliny pod późniejsze powołanie parafii.

Wnętrze kuźnicy, drzeworyt

 

Późniejsze lata, aż do zupełnej utraty niepodległości przez Polskę, Poczesna ma cały czas ze związane z starostwem olsztyńskim. Jest jego jednym z czterech administracyjnych kluczy, najbogatszym. Podczas najazdu Szwedów w 1655 roku na Polskę Olsztyn został zdobyty i zniszczony, po czym już się nie podźwignął. Zdarzenie to przykre dla Olsztyna stało się elementem wzrostu znaczenia Poczesnej. Przeniesiono siedzibę starostwa olsztyńskiego do Poczesnej. Fakt ten miał   także  korzystne  znaczenie  dla uposażenia naszego kościoła. W  tym okresie w Poczesnej rezydowali starostowie o wielkich nazwiskach Rzeczpospolitej, między innymi Wacław Wikliński, Jerzy Lubomirski, Teodor Potocki. Powyższy układ administracyjny trwał aż do 1793r. W tym roku nastąpił drugi rozbiór Polski, który swoim zasięgiem zajął tereny Poczesnej. Miejsce byłego starosty olsztyńskiego Stanisława Sołtyka zajęła dzierżawczyni Wilhelmina Beata Szmekla reprezentująca państwo pruskie. Taki „porządek „ prawny trwał do 1806 roku.

W 1807 rządy nad naszą okolicą w wyniku działań napoleońskich objęło rządy utworzone  Księstwo  Warszawskie,  a  od  1815  roku  Królestwo  Polskie  będące w dominacji rosyjskiej.

W okresie  Królestwa Polskiego Poczesna była siedzibą jednej z pięciu ekonomii rządowych regionu częstochowskiego. Ekonomia Poczesna liczyła 2 miasta (Przyrów,  Mstów),  28 wsi  i  kolonii, 15  folwarków,  wiele  karczm,  młynów i mniejszych jednostek gospodarczych.

Po powstaniu styczniowym na mocy ustawy z 31 grudnia 1866 roku został wprowadzony nowy podział administracyjny Królestwa Polskiego.

W Guberni Piotrkowskiej utworzono powiat częstochowski. W skład powiatu weszły następujące miasta: Częstochowa, Kłobuck, Krzepice, Mstów, Przyrów, Olsztyn i Janów oraz gminy wiejskie: Baryły, Dźbów, Mykanów, Lipie, Popów, Przystajń, Wancerzów, Węglowice, Miedzno, Kamyk, Grabówka, Panki, Rędziny, Staropole, Kamienica Polska, Kuźniczka, Rększowice, Opatów, Olsztyn, Potok Złoty, Huta Stara.

Dlaczego w tym zestawieniu zabrakło Poczesnej, która przez  250 lat  była jednym z centrów administracyjnych regionu i w tym okresie szczególnie dobrze się rozwijała gospodarczo. Ruszało na dużą skalę górnictwo rudziane.

Z informacji nie do końca sprawdzonych to kara administracyjna za przychylność dla powstania styczniowego. W 1876 roku zlikwidowano gminę Baryły, a należące  do niej wsie włączono do Gminy Kamienica Polska.

W 1923  roku  już  w  wolnej   Polsce  utworzono  Gminę  Poczesna,  która istnieje do dzisiaj zmieniając w tym okresie swoją wielkość. Miejscowość Poczesna liczy obecnie wraz z Kolonią  Poczesna 1869 mieszkańców ( stan na dzień 28. 04. 2006).